• Archief BDU

GenX-emissie Chemours 'tijdelijk' ingeperkt

Wel een positief, maar geen definitief oordeel over gezondheidsrisico's

SLIEDRECHT 'Naar verwachting geen risico voor omwonenden van Chemours door uitstoot GenX.' Dat nieuws brengt de provincie Zuid-Holland naar buiten naar aanleiding van de rapporten die woensdag 14 december naar de Tweede Kamer zijn verstuurd. Ook verhoogde concentraties PFOA (de beruchte voorganger van GenX) in het rivierwater hebben niet, zo stelt het RIVM, tot gezondheidsrisico's geleid.

door Erik de Bruin

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (na overleg met de provincie) onderzocht wat er bekend is over de stoffen die door Chemours, dat recht tegenover Sliedrecht ligt, worden gebruikt bij GenX. Deze techniek (GenX is een verzamelnaam van meerdere stoffen) wordt toegepast bij de productie van teflon. Daarvoor maakte DuPont (van wie Chemours de teflonfabriek heeft overgenomen) gebruik van perfluoroctaanzuur. Beter bekend als PFOA, dat inmiddels op een Europese lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen staat. Ook is gevraagd uitspraken te doen over de gezondheidseffecten die omwonenden kunnen ondervinden. Het RIVM concludeert dat de uitstoot van stoffen die bij de GenX-techniek vrijkomen naar verwachting geen gezondheidsrisico's opleveren. Op basis van de beschikbare informatie kan echter geen definitieve conclusie worden getrokken. De emissie wordt daarom ingeperkt.

Acties

Staatssecretaris Sharon Dijksma laat in een brief aan de Tweede Kamer weten dat het onderzoeksinstituut enkele suggesties heeft gedaan voor testen die met de GenX-stoffen kunnen worden uitgevoerd om alsnog tot een definitief oordeel te komen. Dit is besproken met de provincie en het bedrijf waarna afspraken zijn gemaakt over enkele korte termijn-acties. De door het RIVM verzamelde informatie wordt overgedragen aan collega-onderzoekers in Duitsland, die in 2017 enkele stoffen nader gaan beoordelen. In afwachting van de uitkomst beperkt de provincie (zij is het bevoegd gezag) de vergunde emissieruimte zodat deze niet hoger is dan strikt noodzakelijk. De resultaten van de Duitse stofevaluatie worden niet voor 2019 verwacht. Chemours vraagt een revisievergunning aan waardoor alle bedrijfsactiviteiten in samenhang kunnen worden beoordeeld. Tevens laat het concern, zo is te lezen, haar milieu- en veiligheidssysteem door een externe partij controleren.

Drinkwater

Op 14 december is eveneens het rapport van drinkwaterbedrijf Oasen en het RIVM over de aanwezigheid van PFOA in waterwinputten en de risicoduiding daarvan naar de Kamer verstuurd. Het RIVM concludeert, zo bericht de provincie, dat de concentraties PFOA in het drinkwater wel verhoogd zijn geweest, maar dat op geen enkel moment sprake is geweest van een risico voor de volksgezondheid. Het betreft het rivierwater van de Noord, de Nieuwe Maas en de Lek. De piek lag tussen 2000 en 2010. In die periode konden concentraties tussen 66 en 220 nanogram per liter worden gevonden. Door het RIVM is een richtlijn afgeleid van 87,5 nanogram per liter. 'Indien het drinkwater deze concentratie niet overschrijdt zal ook de eerder door het RIVM vastgestelde gezondheidskundige grenswaarde van 89 nanogram per millimeter bloed niet worden overschreden', schrijft de staatssecretaris. Omdat de PFOA-concentraties in het onttrokken water op sommige locaties enige tijd boven de richtwaarde hebben gelegen, heeft het RIVM onderzocht of dit tot overschrijding kan hebben geleid. Hiervoor is onder andere gekeken naar het effect van het zuiveringsproces. 'Met name het gebruik van filters met actief kool vanaf het begin van de jaren negentig heeft geleid tot een aanmerkelijke concentratieverlaging in het uiteindelijk geleverde drinkwater.' Vandaar de conclusie van het RIVM dat de PFOA-concentraties weliswaar verhoogd zijn geweest, maar dat op geen enkel moment, zo stelt zij, de gezondheidskundige grenswaarde is overschreden en er zodoende geen sprake is geweest van risico voor de volksgezondheid.

Onderzoeken

Met het afgeronde en uitgewerkte onderzoek naar de PFOA-concentraties in het drinkwater heeft het RIVM gehoor gegeven aan de eerste van vier aanbevelingen die zij zelf deed in het onderzoeksrapport dat eind maart uitkwam over de historische PFOA-emissies en de risico's daarvan voor omwonenden. Andere aanbevelingen waren een literatuuronderzoek en steekproeven (lees: bloedonderzoek) onder omwonenden, die in september hebben plaatsgevonden in Dordrecht en Sliedrecht. De resultaten worden verwacht in april. Het onderzoek naar de risico's waaraan werknemers van DuPont zijn blootgesteld, loopt ook nog. Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid deelde in november mee dat hij de Kamer in het voorjaar informeert over de uitkomsten van het 'diepgaande' feitenonderzoek.

Het Sliedrechtse gemeentebestuur laat weten dat zij de documenten gaat bestuderen en hierover advies inwint. Daarna wordt een inhoudelijke reactie gegeven op de onderzoeksresultaten.