• Piet Vat, GGD, GDJ, Ambu, AED

    Frederike Roozen - Slieker
  • Piet Vat, Hans Janssen, Ambu, AED

    Frederike Roozen - Slieker

Hartveilig Wonen nu in hele regio

'Burgerhulpverleners gaan tientallen levens redden'

SLIEDRECHT De hele regio Zuid-Holland Zuid wordt binnenkort 'hartveilig'. In opdracht van de zeventien gemeenten, gaat de organisatie Hartveilig Wonen een netwerk opbouwen van uiteindelijk zo'n 2400 vrijwilligers met kennis van reanimatie. Zij kunnen onmiddellijk worden opgeroepen na een melding van een hartstilstand.

,,Deze burgerhulpverleners zijn vaak sneller ter plaatse dan de ambulance", zegt bestuurder Piet Vat. ,,Zij redden daarmee levens. We mogen er trots op zijn dat we dit als complete regio samen gaan organiseren." De werkwijze is officieel op 1 januari van start gegaan. Het jaar 2016 zal in het teken staan van opbouwen.

Na een hartstilstand zijn de eerste zes minuten cruciaal, om de patiënt door middel van reanimatie de beste kansen te bieden om te overleven zonder ernstige invaliditeit. ,,Maar de ambulance mag er volgens de wet een kwartier over doen", aldus Vat. Hij is als dagelijks bestuurder van de Dienst Gezondheid & Jeugd verantwoordelijk voor ambulancezorg en tevens zorgwethouder in de gemeente Molenwaard. ,,Het verschil tussen die zes en vijftien minuten gaan we overbruggen met vrijwilligers. Vooral in de landelijke gemeenten, waar de ambulance er doorgaans langer over doet, gaan inwoners hiervan profiteren."

Hartveilig Wonen functioneert in diverse andere regio's in het land al naar grote tevredenheid. Zodra de meldkamer een ambulance alarmeert voor een reanimatie, gaat volautomatisch ook een signaal naar Hartveilig Wonen. De dichtstbijzijnde vrijwilligers worden opgepiept. Van degenen die terugmelden dat ze beschikbaar zijn, gaat één persoon direct naar de patiënt voor beademing en hartmassage. Een ander krijgt instructie om de dichtstbijzijnde AED (defibrillator) op te pikken en daarmee naar het adres van de patiënt te gaan.

In de regio Zuid-Holland Zuid zijn er jaarlijks gemiddeld 250 reanimaties thuis en in het openbare domein. Op dit moment overleeft 10 à 15 procent van deze patiënten. Met de georganiseerde inzet van burgers kan dit percentage omhoog naar 25 à 30 procent, blijkt uit ervaringen elders. Er kunnen in de regio dus mogelijk dertig à veertig mensenlevens extra per jaar gered worden. Vat: ,,In de kernen Nieuw-Lekkerland en Kinderdijk hebben wij met een variant op dit systeem de afgelopen anderhalf jaar proefgedraaid. In die tijd zijn inderdaad levens gered. Het werkt en de deelnemers zijn enorm gemotiveerd. Het bevordert de saamhorigheid in kleinere dorpen. Je bent er als vrijwilliger echt voor je medeburgers."

Toch doen ook de grote gemeenten nu mee. Vat: ,,In bijvoorbeeld Dordrecht en Zwijndrecht is een ambulance er meestal snel. De winst van het systeem is het grootst voor de kleinere dorpskernen. Maar de zeventien zorgwethouders hebben besloten om solidair te zijn: als we het doen, dan met z'n allen." Door die brede deelname blijven bovendien de kosten binnen de perken: het eerste jaar bedragen deze 32 cent per inwoner, de daarop volgende jaren nog maar 13 cent per inwoner per jaar. ,,Peanuts, in geen verhouding tot de waarde van geredde levens", zegt Vat.

Voor dit bedrag neemt Hartveilig Wonen alle praktische zaken uit handen: werven van vrijwilligers, in kaart brengen en waar nodig bijplaatsen van AED's, training, techniek en nazorg. ,,AED's die al aanwezig zijn in bijvoorbeeld winkels, sporthallen of kerken gaan zo veel mogelijk meedraaien in het systeem", verduidelijkt Vat.

De Ambulancedienst Zuid-Holland Zuid heeft de belangstelling voor Hartveilig Wonen de laatste jaren mede aangejaagd en is heel tevreden met de brede deelname. Directeur Hans Janssen: ,,Wij willen de beste uitkomst voor onze patiënten. Als wij nog onderweg zijn, is het geweldig wanneer al hulp geboden wordt door mensen met kennis van zaken. Wij nemen veel liever een reanimatie over, dan dat we na een kwartier pas kunnen beginnen. Dan ziet het er namelijk meestal somber uit. Maar daar waar een AED aanwezig is en iemand deze kan bedienen, zit de patiënt soms alweer recht overeind wanneer wij aankomen."

Om voldoende fijnmazige dekking te krijgen, moet minimaal een half procent van de bevolking zich beschikbaar stellen als vrijwilliger. Relatief zijn er meer mensen nodig in het landelijke gebied. Belangstellenden kunnen zich per direct aanmelden via de website www.hartveiligwonen.nl.

Foto 1: Piet Vat: 'De kosten zijn 'peanuts', ze staan in geen verhouding tot de waarde van geredde levens.'

Foto 2: Wethouder Piet Vat en ambulancedirecteur Hans Janssen (met AED): 'Samen met burgers werken we aan de beste uitkomst voor patiënten.'