PFOA doet weer stof opwaaien

Half februari antwoord op kritische vragen

SLIEDRECHT PFOA. Over de uitstoot van perfluoroctaanzuur door het Dordtse chemieconcern DuPont, dat recht tegenover Sliedrecht ligt, werd vorig jaar september en oktober veel gezegd en geschreven. Naar aanleiding van kritische en verontruste Kamervragen besloot Wilma Mansveld op haar laatste werkdag als staatssecreataris het RIVM opdracht te geven te onderzoeken tot welke concentraties in lucht en water de emissie van deze stof, die tot en met 2012 werd gebruikt voor de fabricage van teflon, heeft geleid. Op basis hiervan dient een inschatting te worden gemaakt van eventuele gezondheidseffecten. Hoewel de onderzoeksresultaten pas in maart bekend zijn, is de stilte van de afgelopen maanden al wel doorbroken.

Door Erik de Bruin

Dat heeft te maken met de bodemverontreiniging bij Chemours, het bedrijf dat de teflon-activiteiten van DuPont in juli 2015 heeft overgenomen, en het nabijgelegen Evides die, figuurlijk gesproken, boven is komen drijven. Volgens een woordvoerster van het drinkwaterbedrijf, dat kraanwater levert aan tienduizenden huishoudens in zuidwest-Nederland, is PFOA (volgens Amerikaanse bronnen zijn er overtuigende aanwijzingen dat deze stof kankerverwekkend is en verschillende ernstige ziektes kan veroorzaken) nooit in aanraking gekomen met het drinkwater en ook niet met het water in de spaarbekken achter het bedrijf. Dit is een plas die als noodvoorziening wordt gebruikt. Wat zij afgelopen week vertelde komt overeen met wat in een persbericht stond dat de provincie Zuid-Holland, de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid en de gemeente Dordrecht op 19 oktober uitbrachten. Daarin werd gesteld dat het drinkwater betrouwbaar was en is. ,,Het grondwater voor de drinkwatervoorziening in Dordrecht bevindt zich in diepe, goed beschermde bronnen van 70 tot 140 meter diep aan de andere kant van het Eiland van Dordrecht. Hier kan geen afstromend water van DuPont/Chemours in terecht zijn gekomen of komen. Het oppervlaktewater dat Evides voor de drinkwatervoorziening gebruikt komt niet uit de buurt van Dordrecht, maar uit de Maas. Evides monitort continu de kwaliteit van bron tot kraan", aldus bovengenoemde overheden, die ook, hiernaar gevraagd door raadsleden uit Dordrecht en Sliedrecht en Statenleden, naar buiten brachten dat de totale emissie naar de lucht voor de hele bedrijfslocatie van DuPont/Chemours in de periode 1998-2012 ruim binnen de vergunde norm is gebleven. Over de bodemverontreiniging bij DuPont/Chemours werd geschreven dat deze wordt beheerst met een systeem dat grondwater onttrekt, zuivert en loost. ,,Dit wordt jaarlijks gemonitord. Op basis van de beschikbare gegevens concludeert de omgevingsdienst dat de PFOA-verontreiniging in het grondwater zodanig wordt beheerst dat er geen verspreiding van verontreiniging plaatsvindt in concentraties die risico's kunnen opleveren."

Bezorgde brief

Op dezelfde dag als het persbericht verstuurde het Sliedrechtse gemeentebestuur een kritische brief naar het provinciebestuur. De memo die de gemeente van de omgevingsdienst kreeg, is, zo schreef het college aan de gemeenteraad, verre van duidelijk. ,,Het roept meer vragen op dan antwoorden. We nemen daar geen genoegen mee en zijn bezorgd over mogelijke gezondheidsrisico's voor de inwoners van Sliedrecht." In de brief aan Gedeputeerde Staten stonden veertien kritische vragen. De gemeente Sliedrecht, die een externe milieuadviseur heeft ingeschakeld, vroeg zich onder andere af hoe het komt dat perfluoroctaanzuur zo lang onder de radar heeft kunnen blijven. Navraag bij milieuwethouder Theo den Braanker leert dat de vragen bijna vier maanden later nog niet zijn beantwoord. ,,De lijntjes zijn kort. Op basis van gesprekken met de provincie verwachten we half februari de antwoorden te krijgen. In eerste instantie vonden we het goed als de beantwoording gelijk op zou gaan met de uitkomsten van het RIVM-onderzoek, maar omdat het onderzoek langer duurt dan verwacht willen we de antwoorden graag eerder ontvangen." Den Braanker is ook van plan Chemours te bellen en leeft met de gedachte het chemieconcern uit te nodigen voor een raadsvergadering. Hij zegt daar wel meteen bij dat de raad haar eigen agenda bepaalt. Dat zal dus in samenspraak moeten gaan. De raad heeft hier nog niet eerder over gesproken. De kritische brief aan de provincie was in oktober wel een ingekomen stuk, maar het kwam niet aan de orde. De PvdA-fractie stelde wel schrifelijke vragen. De sociaaldemocraten zijn van mening dat alsnog vastgesteld dient te worden of zo Ja en welke gezondheidsrisico's inwoners hebben gelopen en pleit voor een bevolkingsonderzoek.

Rechtszaken

De Amerikaanse bronnen waar eerder in dit artikel aan werd gerefereerd, werden in september voor het eerst aangehaald door de website Follow the Money, die zich afvroeg of de toezichthoudende instanties in ons land zaten te slapen. FTM bracht onder de aandacht dat er in Amerika zo'n 3500 civiele rechtszaken zijn aangespannen tegen DuPont, die een teflonfabriek heeft in Parkersburg (West-Virginia). Hier zijn (FTM verwees hiervoor naar een reconstructie van de Huffington Post) honderden werknemers ziek geworden. In een straal van tachtig mijl rond de fabriek is volgens het journalistieke platform sprake van ernstige vervuiling van het drink- en grondwater.