• Richard van Hoek

'Alleen roepen is te gemakzuchtig'

SLIEDRECHT Als de minister het goed vindt, blijft Bram van Hemmen nog vijf jaar burgemeester van Sliedrecht, het dorp dat hem doet denken aan het Rotterdam-Zuid van zijn jeugd. Een gesprek over vijf bewogen jaren, het burgemeesterschap, experimenteren en de aankomende verkiezingen.

door Simon Fousert 

De gemeenteraad pleit bij de minister Ollongren van Binnenlandse Zaken voor uw herbenoeming, zo werd eind januari bekend. Daarvoor nam u zelf al de beslissing om te blijven. Waarom?

,,Omdat ik hier nog niet klaar ben. Ik kwam hier met een aantal opdrachten, onder meer om orde op zaken te stellen. Een aantal zaken zijn nog niet klaar. Dat gaat ook over de kwaliteit en de organisatie van het ambtelijk apparaat. Dat kan echt nog op een hoger plan en daar heb ik nog wel een paar dingen te doen. Ik ben niet de portefeuillehouder, maar heb wel een regisserende rol. Het zou niet goed zijn als ik nu weg zou gaan."

U vertelde na het besluit van de raad dat u zich hier thuis bent gaan voelen.

,,Toen ik hier kwam, realiseerde ik dat ik terugkwam in het Rotterdam van mijn jeugd. Dat was 44 jaar geleden echt een hele andere stad. Ik groeide op toen Rotterdam-Zuid zoals Sliedrecht nu is. De kerken en sportverenigingen zitten hier nog vol. Mensen kijken heel erg veel naar elkaar op. Niet dat het in Rotterdam niet gebeurt, maar de sociale cohesie is hier zoals in mijn jeugd. Eigenaardig om dat te ervaren. Daarom was het makkelijk om me hier thuis te voelen. Ook de mentaliteit van Rotterdam en Sliedrecht lijkt ook op elkaar. Rotterdam is van 'niet lullen maar poetsen', in Sliedrecht is vooral poetsen belangrijk, terwijl ze in Rotterdam ook veel over het poetsen praten. Dat doen we hier veel minder. Verder zijn het gewoon hele lieve mensen.

Wat blijft bij?

,,Ik ben nauw betrokken geweest bij de nasleep van het overlijden van Naomi, het 16-jarige meisje dat overleed na een overdosis xtc. Zoiets doet ook iets met mij op menselijk vlak, dat gaat verder dan het ambt. Dat zegt ook iets over wie ik ben. Ik ben daar gevoelig voor en vind het belangrijk om er te zijn. Ik had een goede band met haar zusje en dat zorgt er ook voor dat je oprecht verdrietig bent als haar vader overlijdt. Los van de omstandigheden waarin je elkaar je ontmoet, maar je hebt zulke intieme gesprekken met mensen. Dat raakte mij ook. Ik voel het nu weer."

Na de aanslag op de redactie van het Franse weekblad Charlie Hebdo, januari 2015, nam u het initiatief voor een herdenkingsbijeenkomst.

,,Ik vond dat ik er wat mee moest. Ik dacht: 'Ik organiseer een bijeenkomst, al sta ik er in mijn eentje.' Uiteindelijk was er zeker 150 man. In mijn verhaal zat ook boosheid. Ik ben stripliefhebber, maar ik vond de strips van die gasten afschuwelijk. Niet leuk. Die humor snapte ik niet, maar ze kwamen wel aan mij. Ook mijn vrijheid werd aangevallen. De emoties die we allemaal hadden heb ik toen op papier gezet. Ik word er nu soms nog over aangesproken. Mensen die zeggen dat je ze weer hoop hebt gegeven. Dat is fantastisch maar zegt ook iets over de verantwoordelijkheid van je vak. Dat geldt ook bij Dodenherdenking. Ik eis van mezelf dat ik daar een goed verhaal neerzet. Het gaat over wat de samenleving doormaakt. Sliedrecht staat ook in de westerse wereld en met zo'n speech kan ik de wereld een klein beetje mooier maken."

Een vuurwerkdetectiesysteem, een proef tegen auto-inbraken of de start van de kinderraad en jeugdburgemeester. Het zijn een aantal experimenten die u de afgelopen jaren in Sliedrecht opstartte. Wat zegt dat over u?

,,Ik doe geen nieuwe dingen om nieuwe dingen te doen, maar omdat ik er in geloof. Als ik constateer dat zaken die we altijd deden niet werken, dan moet het anders. Dat geldt ook voor de auto-inbraken. Binnen een minuut halen ze er een airbag uit. Moet ik dan bij elke auto een agent plaatsen? Die heb ik niet. Buurtpreventie loopt een keer in de zoveel tijd langs. De politie komt vrachtauto's tegen met 500 airbags waarvan je aan je water aanvoelt dat het niet klopt. Het is alleen lastig te bewijzen. Het chemisch DNA koppelt de auto aan de rechtmatige eigenaar. Als zo'n airbag in zo'n vrachtauto belandt, is het duidelijk dat deze is gestolen. Ik zoek vanuit de inhoud en kijk ook naar andere gemeenten wat wel of niet werkt. Wat kan er wel? Ik krijg er ook wel lol in, want deze proeven zijn redelijk succesvol. Soms loop je het risico dat de rechtbank in je nadeel beslist, maar dat risico wil ik nemen. Als we worden teruggefloten, hebben we het in ieder geval geprobeerd."

Sommige burgemeesters wachten misschien liever op groen licht vanuit Den Haag.

,,Ja, maar dan zitten inwoners met de gebakken peren. Sommige zaken zijn zulke grote vraagstukken en dan ben je inderdaad afhankelijk van Den Haag, maar dat ontslaat mij niet om het minimale te doen. Als je een poging waagt, wordt dat serieus genomen. Ik houd er niet van om af te wachten tot alle lichten op groen staan. Ondertussen heeft de samenleving problemen op het bord liggen. Dat is wel nadeel van het vak als bestuurder. Om tot resultaat te komen wordt veel werk verzet, maar is er ook veel onzichtbaar. Daar moet je mee dealen, maar is soms frustrerend. Voor mij en voor de inwoners."

Nog minder dan twee weken tot de gemeenteraadsverkiezingen. Net als elders in het land, komt het opkomstpercentage in Sliedrecht de afgelopen twee keer niet boven de zestig procent. Wat zegt u tegen hen die bij vorige verkiezingen thuisbleven?

,,Wij hebben een democratisch bestel waar iedereen buiten Europa jaloers op is. Mensen voeren oorlog om ons bestel te krijgen. Wij zijn het veel te gewoon gaan vinden. 'Het is niet eerlijk of 'we worden niet gehoord' mag je vinden en zeggen maar ik vind wel dat je naar de stembus moet. Door alleen maar te roepen, ga je heel gemakzuchtig met democratie om. Dat vind ik oprecht. Democratie valt en staat met deelname."

Er zullen ook mensen zijn die het met u eens waren, maar uit teleurstelling toch zijn afgehaakt.

,,Dat snap ik. Ik ben nu een kleine twintig jaar politiek actief en ben ook vaak teleurgesteld in de politiek en wat politici doen. Het gebrek aan moreel kompas, keuzes die niet worden uitgelegd en dan een draai geven terwijl iedereen voelt dat het van geen kant deugt. Waarom zeg je niet eerlijk dat je een onderhandeling verloren hebt? Dat je een compromis moest sluiten, maar dat je er ook iets voor hebt teruggekregen? Leg daar eens de focus op. Ons systeem werkt nog. We hebben de trias politica. Hier kunnen streng gereformeerd en progressief samenleven. Daar moeten we zuinig op zijn. Als we collectief afhaken, gaat het echt fout."