• De bekende KLIPPAN-bank mag niet ontbreken in de expositie.

    Jan Wieman
  • Een hele vrachtwagen met IKEAspullen arriveerde op de Kerkbuurt.

    Jan Wieman
  • In de rij voor het ontbijt.

    Sliedrechts Museum

IKEA terug naar Sliedrecht

SLIEDRECHT Opnieuw vestigt IKEA zich in Sliedrecht, dit keer via de voordeur. Vanaf 9 november is de expositie 'Het begon in Sliedrecht', IKEA 40 jaar in Nederland, te zien in het Sliedrechts Museum aan de Kerkbuurt. De komst van het bedrijf had een flinke betekenis voor het bedrijfsleven van Sliedrecht en verdere naamsbekendheid van het dorp. Vanuit heel Nederland stroomden kijkers en kopers toe.

door Jan Wieman

De gemeente Sliedrecht wilde aanvankelijk IKEA niet binnen haar grondgebied hebben. De plaatselijke politiek, beïnvloed door de middenstand, kwam tot de conclusie dat de vestiging grote nadelige gevolgen zou hebben voor diezelfde middenstand. Via een omweg, zeg maar gerust een truc, waarin Henk Hartog een flink aandeel had, kon in november 1978 de IKEA vestiging in Sliedrecht toch worden geopend. Het woonwarenhuis werd een daverend succes, de woonboulevard breidde uit en bestaat nog steeds. Volgens cijfers van 'Rho adviseurs voor leefruimte, vestiging Rotterdam' werd in 2011 in de 46 winkels op de woonboulevard voor € 24 miljoen besteed en in 2004 toen IKEA er nog zat was dit € 64 miljoen.

Toenmalig Manager Directeur IKEA Sliedrecht Jan Blaak vertelt: ,,Geen enkele gemeente in Nederland wilde eerst IKEA binnen haar grenzen hebben, ze waren bang dat de plaatselijke middenstand gedupeerd zou worden. Later wilde elke gemeente dat we ons daar vestigden vanwege de aanzuigende werking."

De werkloosheid in Nederland liep op, IKEA bood veel deeltijdbanen, één week op en één week af, die 'luie wijvenbanen' werden het genoemd, volgens Blaak. ,,Op 60 vacatures kwamen 1000 sollicitatiebrieven. In de landelijke dagbladen plaatsten we paginagrote kleurenadvertenties van onze producten. Vanuit Zweden en Duitsland werden we gewaarschuwd voor files bij de opening, dat hadden ze daar ook meegemaakt. Wij en de politie waren op alles voorbereid. Maar de winter van '78- '79 was één van de koudste van de eeuw. Er kwamen bijna geen klanten, we haalden weinig omzet, pas in februari '79 ontstond een snelle omzetstijging, toen was het booming."

IKEA werd gezien als een dagje uit. Mensen kwamen overal vandaan om dit 'fenomeen' te bekijken. Treinen en bussen naar Sliedrecht raakten overvol, de afslag op de rijksweg raakte soms ver van tevoren al verstopt. Het eerste jaar kwamen er meer dan miljoen bezoekers. IKEA zorgde zelf ook wel voor een aanzuigende werking. ,,We deden toen al aan funshopping", zegt Blaak, ,,onder andere via de beroemde ballenbak, de gratis oliebollen die in september al aangeboden werden (gebakken door een Sliedrechtse bakker), het restaurant dat altijd vol zat omdat men er bijna voor niets kon eten, de kerstbomenverhuur en we organiseerden allerlei activiteiten."

Ook andere gemeenten zagen de voordelen van een IKEA vestiging, er kwamen er steeds meer in Nederland (nu 13). De vestiging in Sliedrecht werd uitgebreid, maar de verkoopcijfers vielen tegen. Per 1 juli 2006 werd Sliedrecht daarom gesloten, het personeel kreeg de garantie dat zij in een andere vestiging aan de slag konden blijven.

Samensteller en vrijwilliger bij het museum Bert Gort kreeg ontzettend veel medewerking van IKEA, samen met Jan Blaak kon hij daarom een schitterend overzicht van de komst en bestaan in Sliedrecht van het bedrijf samenstellen. Medewerkers van het bedrijf stonden te trappelen om hun bijdrage aan de expositie te kunnen leveren. De bezoekers zullen verrast worden door de foto's, krantenknipsels, bewegende beelden en curiosa, velen zullen ook herinneringen opdoen als zij door de ruimte lopen.

De officiële opening van de expositie, voor genodigden, krijgt een extra Zweeds tintje. Van 15.00 -16.00 uur is de inloop en een buitenoptreden in Zweedse stijl van volksdansgroep Talima. De expositie wordt geopend door Cenneth Bäckman, opbouwmanager van IKEA sinds 1978 en Lena Herder de huidige Country Manager Retail en is te zien tot en met januari 2019 op woensdag- en zaterdagmiddag van 14.00 -17.00 uur.