• Joop Keesmaat (l) en Anton van Rees gaan de barricaden op en hopen dat zoveel mogelijk inwoners in hun kielzog meeprotesteren.

    Erik de Bruin

'Kom nou eens op voor je burgers!'

SLIEDRECHT 'Het maakt ze Chemours uit!' Onder andere deze leus zal woensdagmiddag 15 mei zicht- en hoorbaar zijn tijdens het protest van Partij voor de Dieren tegen Chemours. De veelbesproken chemische fabriek tegenover Sliedrecht krijgt als het aan Rijkswaterstaat en de minister ligt een vergunning om GenX- en PFOA-houdend water direct in de rivier te lozen. Dat zint de landelijke partij niet. Tegelijk met dit protest en het plenaire Kamerdebat op donderdagavond 16 mei (lang geleden aangevraagd) sijpelt er ook op lokaal niveau kritiek door en gaat men de barricaden op.

PRO Sliedrecht vuurde een spervuur aan vragen af op het college. Zij wil onder andere van het gemeentebestuur weten of er een zienswijze wordt ingediend. Daar is ook Anton van Rees, de voorman van de PvdA-fractie, benieuwd naar. Het Kompas zocht hem op naar aanleiding van de boze ingezonden brief die Joop Keesmaat - op de achtergrond actief voor de lokale sociaaldemocraten - naar de krant stuurde en op social media plaatste. Uiteraard is de, tussen aanhalingstekens, aanstichter ook van de partij. Hij is nog altijd verbolgen. ,,Wat me het meest verbaast is het gemak waarmee dit gebeurt. Je leest de brief van Van Nieuwenhuizen (de minister, red.) en vraagt je af: Hoe kun je zo laconiek zijn? Kom nou eens op voor je burgers!" ,,Een positieve tendens wordt doorbroken", vult Van Rees aan. ,,Door deze vergunning doen we een stapje achteruit."

Hij vervolgt: ,,Nul uit de pijp. Dat is wat we in Sliedrecht willen. Sinds een paar jaar vinden we de provincie aan onze zijde. Die is strikt gaan handhaven en stelde de emissienormen voor GenX drastisch bij. In 2021 mag er nog maar 20 kilogram worden geloosd. 99 procent minder dan in 2017 werd toegestaan. Chemours zit op de goede weg. Er wordt indirect (via de rioolwaterzuivering die zich naast het bedrijf bevindt, red.) al veel minder geloosd dankzij een geavanceerd filtratiesysteem. Kennelijk kan het dus wel: Investeren in je maatschappelijke verantwoordelijkheid. Als er maar druk wordt uitgeoefend."

Keesmaat en Van Rees gáán druk uitoefenen. Ze vervullen een voortrekkersrol in de protestactie die eerstgenoemde in zijn brief aankondigde. Inwoners oproepend tot burgerlijke ongehoorzaamheid brengen ze zaterdag 18 mei met een groep medestanders voor het eerst een emmer vervuilde Sliedrechtse grond naar de overkant. Deze actie wordt wekelijks herhaald. ,,Hoe kun je je onvrede en ongerustheid beter zichtbaar maken dan door de vuile grond gewoon neer te flikkeren bij de buurman die deze ellende veroorzaakt!?" Keesmaat knikt. ,,Dit idee hadden we al veel langer, maar we deden daar niets mee omdat er, wat Anton al zei, sprake is van een positief proces."

Hij interpreteert het schrijven van de minister als een vrijbrief. ,,Zo van: 'Je doet zo goed je best, maar nu hoeft het niet meer.' Ze heeft het over atmosferische depositie. In gewoon Nederlands: neerslag. Regen die op het terrein van Chemours valt en naar de rivier afvloeit. Daardoor komen er ook deeltjes GenX en PFOA, die in de lucht zaten, direct in het water terecht. In kleinere hoeveelheden weliswaar (vergund wordt respectievelijk maximaal vijf en twee kilogram per jaar, red.), maar we zijn toch heel duidelijk geweest: Nul emissie!"