Mogelijk illegale PFOA-uitstoot bij DuPont

SLIEDRECHT PFOA doet wéér stof opwaaien. Waar een week geleden ineens (hier was over gecommuniceerd in oktober) boven kwam drijven dat de grond op het terrein van DuPont en bij overbuurman Evides, het drinkwaterbedrijf, is verontreinigd, blijkt nu dat er een mogelijke derde bron is naast de twee Teflonfabrieken. ,,Tijdens het verifiëren van de emissiedata is gebleken dat PFOA in de periode van 1985 tot en met 2001 ook is gebruikt en mogelijk naar de lucht is geëmitteerd bij de productie in de Vitonfabriek", aldus de provincie. Deze mogelijke illegale uitstoot (lozing in de rivier was wel aangevraagd en vergund) wordt geraamd op 500 kilogram per jaar.

Door Erik de Bruin

,,Omdat mogelijk onvergund is geëmitteerd naar de lucht zal de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid namens de provincie aangifte doen. Het is aan het Openbaar Ministerie om eventueel een onderzoek in te stellen", aldus een woordvoerder van het provinciebestuur, die daarmee reageerde op vragen vanuit de media. Vragen die werden gesteld naar aanleiding van de antwoorden die deze week naar de gemeente Sliedrecht werden gestuurd.

Minimalisatieverplichting

De gemeente heeft hier lang op moeten wachten. Wethouder Theo den Braanker zei begin deze week dat hij op basis van gesprekken met de provincie verwachtte op de veertien kritische vragen die bijna vier maanden geleden met behulp van de externe milieuadviseur Johan Vollenbroek, die de gemeente ook een helpende had bood in het (asbest)dossier van de Derde Merwedehaven, waren opgesteld en verstuurd half februari antwoord te krijgen. ,,In eerste instantie vonden we het goed als de beantwoording gelijk op zou gaan met de uitkomsten van het RIVM-onderzoek, maar omdat het onderzoek langer duurt dan verwacht willen we de antwoorden graag eerder ontvangen", aldus Den Braanker in een eerder bericht. Hij heeft zijn zin gekregen. De gemeente vroeg onder andere waarom er met betrekking tot PFOA nooit een minimalisatieverplichting is opgelegd aan het chemieconcern, dat recht tegenover Sliedrecht ligt. ,,In 1993 was al bekend dat PFOA kankerverwekkend is en na 2000 is er steeds meer bekend geworden over de kankerverwekkende eigenschappen van deze stof." Het provinciebestuur antwoordt dat een stof pas minimalisatieverplicht is als dit als zodanig uit de Nederlandse emissierichtlijn (NeR) volgt of als de stof als 'zeer zorgwekkend' is geclassificeerd. Dat is wel gebeurd, maar pas in juli 2013. Toen was PFOA al uitgefaseerd. DuPont (nu Chemours) is in 2012 gestopt met het gebruik van perfluoroctaanzuur bij de fabricage van teflon. In de Vitonfabriek wordt sinds 2001 geen gebruik meer gemaakt van PFOA.

RIVM-onderzoek

Perfluoroctaanzuur staat sinds juli 2013 op een Europese lijst van zeer zorgwekkende stoffen en werd later dat jaar ook als 'mogelijk kankerverwekkend' geclassificeerd. Het Rijkinstituut voor Volksgezondheid en Milieu onderzoekt (voormalig staatssecretaris Wilma Mansveld heeft daar eind oktober opdracht toe gegeven na kritische en verontruste Kamervragen) tot welke concentraties in lucht en water de emissie van deze stof heeft geleid. Op basis hiervan dient een inschatting te worden gemaakt van eventuele gezondheidseffecten. De onderzoeksresultaten zijn naar verwachting in maart bekend.

Bewaartermijn

De Sliedrechtse gemeenteraad kreeg woensdag 10 februari de antwoorden van de provincie doorgestuurd met daarbij de mededeling dat een reactie van het college volgt. Ná bestudering van de antwoorden. Het gemeentebestuur zei in oktober geen genoegen te nemen met de antwoorden die de provincie en de omgevingsdienst destijds al hadden verstrekt naar aanleiding van kritische politieke vragen over PFOA, dat dankzij publicaties van Follow the Money, een journalistiek internetplatform, nu ook in Nederland aan de kaak wordt gesteld. In de Verenigde Staten speelt dit al jaren. Tegen de Teflonfabriek van DuPont in Parkersburg (West-Virginia) zijn circa 3500 civiele rechtszaken aangespannen. Op de vraag hoeveel de PFOA-uitstoot naar de lucht (vooral deze emissies zijn volgens de gemeente van belang vanwege de benedenwindse ligging van DuPont ten opzichte van Sliedrecht) vóór 1998 bedroeg, krijgt zij hetzelfde antwoord, namelijk: dat dit niet meer accuraat is vast te stellen. Wat volgens de provincie komt door de kortere bewaartermijn van emissiegegevens die toen gold.

Wat betreft de bodemverontreiniging bij DuPont en Evides is gecommuniceerd dat dit wordt beheerst met een systeem dat grondwater onttrekt, zuivert en loost. PFOA is, zo wordt gesteld, nooit in aanraking gekomen met het drinkwater en de spaarbekken achter het drinkwaterbedrijf. Dat stond vermeld in een persbericht dat de provincie, de omgevingsdienst en de gemeente Dordrecht gezamenlijk uitbrachten. Zij vermeldden daarin ook dat de totale PFOA-emissie tussen 1998 en 2012 ruim binnen de vergunde norm is gebleven.