• SHe Fotografie | Suzanne Heikoop

Ontwerper Demnig zet zelf stenen

SLIEDRECHT Maandagmorgen 6 februari zijn er op drie locaties in totaal elf gedenkstenen in het trottoir geplaatst. Beeldend kunstenaar Gunter Demnig plaatste de kubusvormige stenen met een messing gedenkplaatje bij de woningen van in de oorlog omgekomen Sliedrechters.

door Suzanne Heikoop

De plaatsing van de eerste stenen vond plaats bij het huis van Salomon en Sara Kleinkramer en hun kinderen Simon, Hartog, Siegfried en Mietje. Om 9.00 uur 's morgens verzamelden zo'n honderd mensen om het joodse gezin te herdenken. Onder hen ook zeven leerlingen van de Henri Dunant. ,,We zijn hier om de struikelstenen aan te geven en bloemen te leggen", vertellen ze. ,,We hebben het hele verhaal over dit gezin op school gehoord en vinden het heel mooi dat ze op deze manier herdacht worden." Wethouder Hans Tanis is het daar mee eens. ,,We staan hier op de laatste verblijfsplaats van onze dorpsgenoten. Het waren gewone mensen, net als wij, tot ze op een dag niet gewoon meer waren. Met deze struikelstenen houden we ze in herinnering voor nu en voor de toekomst. We begraven de mensen die geen graf hebben."

Nardi de Leeuw, een nabestaande van de familie Kleinkramer, benadrukt in zijn speech dat vervolging om geloof of principes niet alleen in de oorlog plaatsvond. ,,Wees er bewust van dat iedereen vervolgd kan worden, ongeacht ras of afkomst. De plaatsing van deze stenen geeft echter hoop uit een belopen weg. Het mag dan buiten wel koud zijn, maar Sliedrecht is warm. De struikelstenen bieden saamhorigheid waar woorden tekort schieten."

Een paar deuren verder stopt de stoet voor de plaatsing van de stenen voor Hartog en Helena den Hartog en hun kinderen Simon en Emanuel. Nabestaande Gideon van der Sluis is speciaal voor de gebeurtenis uit Jeruzalem naar Sliedrecht gekomen. ,,De stenen houden de herinnering levend, zodat we nooit vergeten wat er gebeurd is. De bedoeling was om deze mensen uit te wissen, maar dat zal nooit en te nimmer lukken."

Klaas Görtemöller (24) woonde met zijn vrouw en kinderen aan de Molendijk. Klaas werd bij de Merwederazzia opgepakt en overleed op 17 november 1944 door ellende, ontbering en totale uitputting in kamp Zöschen. Zijn kleinkinderen waren aanwezig bij de steenlegging voor het ABB-kantoor.

In 2018 en 2019 zullen er nog circa 29 struikelstenen gelegd gaan worden. Meer informatie is te vinden op de website van Stichting Struikelstenen Sliedrecht: www.struikelstenensliedrecht.nl.