Struikelstenen: familie Kleinkramer

SLIEDRECHT De familie Kleinkramer wordt 24 juni 1940 in Sliedrecht ingeschreven. Ze betrekken de woning Merwesingel 88 (nu Adriaan Volkersingel 22).

De familie woont tot dan in Rotterdam in de Roo Valkstraat aan de rand van de brandgrens na het bombardement. Het aan de bezetter verstekken van een uitgebreide lijst met persoonsgegevens van Joodse inwoners is voor vijf families aanleiding uit Sliedrecht te vertrekken en onder te duiken.

Onderduiken is ook het idee van de familie Kleinkramer. Zoon Simon bereidt samen met zijn oom Jacques van Gelderen een onderduikvlucht voor. Dat leidt tot een grote mislukking. Ze worden gevangen genomen. Simon wordt na enkele dagen vrijgelaten, maar op 4 september wordt hij alsnog met de andere familieleden door de Duitsers weggevoerd. Simon wordt na enkele dagen vrijgelaten, maar de hele familie krijgt huisarrest.

Sliedrechtenaar Henk van Veen (geboren 24 april 1935) is van dat oppakken ooggetuige: ,,Ik woonde met mijn ouders in de Trompstraat. In die tijd zag de buurt er anders uit dan nu. De Singel was nog niet bebouwd tussen het hoekhuis aan de Piet Heinstraat en het huis van de familie Kleinkramer. Het was een prachtig speelterrein. We waren veel te vinden aan de rivier en in de loopgraven, die daar waren aangelegd. Op de dag dat de familie Kleinkramer werd opgepakt, waren we aan het spelen in de buurt van het huis op de hoek van de Singel en het (nu) Albrechtplein. Plotseling stopte er een overkapte Duitse truck en stapten twee soldaten uit. Ik heb er een poosje staan kijken toen de familie naar de auto liep. Dat duurde niet zo lang, ik denk dat de handbagage al gereed stond. Bij het instappen werden ze door de Duitsers geholpen. Dat gebeurde allemaal heel rustig zonder bevelen of geschreeuw. Als jochie van 7 besef je niet wat en waarom het gebeurt. Maar tot op de dag van vandaag zie ik het voor me."

De familie Kleinkramer belandt in Westerbork en wordt op 11 september op transport gesteld. Moeder (Sara) en de drie jongste kinderen (Hartog, 12 jaar; Siegfried, 11 jaar en Mietje, 8 jaar) worden op 14 september 1942 in Auschwitz vergast. Salomon Kleinkramer en zoon Simon worden op 31 maart 1943 vermoord in Seibersdorf.

Het aangrijpende verhaal deed Henk van Veen besluiten de steen van Mietje Kleinkramer te adopteren: ,,Mijn geboortejaar is 1935. En hoewel ze een jaar of zo ouder was dan ik, beschouw ik Mietje - uit dat gezin - als mijn leeftijdgenote."